„Ten jeden skromny list, który budził w tamtych czasach wielkie emocje, dokonał rzeczy niezwykłej – doprowadził do tego, że Polska i Niemcy są dziś dobrymi sąsiadami i współpracują. Potrafimy mówić o przyszłości, a bez pojednania nie będzie przyszłości i jedności w Europie"
– powiedziała Małgorzata Kidawa-Błońska, marszałek Senatu otwierając wystawę „Pojednanie na Europy". Po raz pierwszy w jednym miejscu pokazane zostały trzy kluczowe dla pojednania europejskiego dokumenty: skreślony ręką wrocławskiego arcybiskupa Bolesława Kominka rękopis listu biskupów polskich do biskupów niemieckich z epokowym zdaniem „przebaczamy i prosimy o przebaczenie”, który na co dzień przechowywany jest we Wrocławiu, ostateczna wersja tego Orędzia wysłana przez biskupów polskich do biskupów niemieckich wypożyczona z archiwum w Kolonii oraz odpowiedź hierarchów niemieckich, która jest przechowywana w Warszawie. Dokumenty te są częścią wystawy „Pojednanie dla Europy”, która ukazuje znaczenia Orędzia z roku 1965 w procesie jednoczenia Europy po II wojnie światowej.
Konferencja w Senacie o pojednaniu polsko-niemieckim
Otwarciu wystawy towarzyszyła konferencja „Pojednanie dla Europy” zorganizowana wspólnie przez Senat Rzeczypospolitej Polskiej i Centrum Historii Zajezdnia (Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”) z Wrocławia. Panel dyskusyjny poprowadziła senator Halina Bieda, a grono wybitnych specjalistów podzieliło się swoimi tezami na temat różnych aspektów pojednania. Senator dr hab. Kazimierz Michał Ujazdowski omówił znaczenie pojednania dla zjednoczonej Europy, Konrad Szymański, były minister ds. Unii Europejskiej, zaprezentował francusko-niemiecki model pojednania, który stał się fundamentem integracji zachodnioeuropejskiej. Prof. Klaus Ziemer, b. dyrektor Niemieckiego Instytutu Historycznego w Warszawie scharakteryzował relacje polsko-niemieckie z uwzględnieniem perspektywy rozliczenia niemieckich zbrodni z czasów II wojny światowej, dr hab. Joanna Lubecka z Akademii Ignatianum i IPN mówiąc o rozliczaniu zbrodni nazistowskich po II wojnie światowej postawiła tezę, że jest ono warunkiem koniecznym do pojednania. W ostatnim wystąpieniu dr hab. Wojciech Kucharski z Centrum Historii Zajezdnia z Wrocławia przybliżył historię Orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich oraz międzynarodowe reakcje na ten list.
Wystawa ma formę podróżującą, a w Senacie oglądać ją można do 29 maja 2025 r., później zostanie pokazana w Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego. O jej kolejnych lokalizacjach będziemy informować na stronie.
Wideorelacja z konferencji dostępna pod linkiem: Konferencja pt.: „Pojednanie dla Europy”
Wydarzenie jest realizowane w ramach programu „Kultura inspirująca 2025–2026”, we współpracy z Historisches Archiv des Erzbistums Köln oraz z Ambasadą Rzeczypospolitej Polskiej przy Stolicy Apostolskiej.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kultura inspirująca 2025–2026”
